Liliana Sztuka
WYMAGANIA EDUKACYJNE Z HISTORII DLA KLASY 4
I. Podstawa opracowania
Wymagania edukacyjne opracowano na podstawie:
-
aktualnej podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej w zakresie historii;
-
podręcznika „Wczoraj i dziś. Historia. Klasa 4”, Nowa Era, edycja 2026;
-
statutu szkoły i obowiązujących w szkole zasad oceniania.
Wymagania uwzględniają wiadomości i umiejętności rozwijane podczas realizacji następujących działów:
-
Z historią na ty
-
Mała i duża ojczyzna
-
Z najdawniejszych dziejów
-
W starożytnej Grecji
-
Dzieje starożytnego Rzymu
II. WYMAGANIA EDUKACYJNE
DZIAŁ I. Z HISTORIĄ NA TY
1. Pierwsza lekcja historii
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
wyjaśnia, czym zajmuje się historia;
-
rozumie pojęcia: przeszłość, teraźniejszość, przyszłość;
-
wie, że historia dotyczy wydarzeń z przeszłości;
-
zna podstawowe zasady pracy na lekcji historii.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
wyjaśnia znaczenie pojęcia historia;
-
odróżnia wydarzenia z przeszłości od wydarzeń współczesnych;
-
podaje przykłady wydarzeń historycznych;
-
rozumie znaczenie poznawania historii.
Ocena dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia, dlaczego ludzie poznają historię;
-
wskazuje związki między przeszłością a teraźniejszością;
-
potrafi podać przykłady wydarzeń, które miały wpływ na współczesność.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
samodzielnie wyjaśnia znaczenie historii w życiu człowieka;
-
wskazuje przykłady wpływu przeszłości na życie współczesne;
-
formułuje własne wnioski dotyczące znaczenia wiedzy historycznej.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie przedstawia znaczenie historii dla człowieka i społeczeństwa;
-
wykorzystuje przykłady z historii i współczesności;
-
potrafi uzasadnić własne stanowisko.
2. Historia – nauka o przeszłości
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
wyjaśnia pojęcie źródło historyczne;
-
zna podstawowe rodzaje źródeł;
-
wie, kim jest historyk;
-
podaje przykłady źródeł historycznych.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
rozróżnia źródła pisane i niepisane;
-
podaje przykłady źródeł materialnych i niematerialnych;
-
wyjaśnia, czym zajmuje się historyk;
-
wskazuje informacje, które można uzyskać ze źródła.
Ocena dobra
Uczeń:
-
rozpoznaje różne rodzaje źródeł historycznych;
-
wyjaśnia znaczenie źródeł dla poznawania przeszłości;
-
potrafi odczytać podstawowe informacje z prostego źródła;
-
odróżnia źródło historyczne od współczesnej informacji.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
samodzielnie analizuje proste źródło historyczne;
-
określa, jakie informacje można uzyskać ze źródła;
-
porównuje informacje pochodzące z różnych źródeł;
-
wyciąga wnioski na podstawie źródła.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie analizuje i interpretuje różne źródła;
-
ocenia ich przydatność do poznania określonego wydarzenia;
-
dostrzega możliwość występowania różnych interpretacji przeszłości.
3. Historia mojej rodziny
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
zna pojęcia: rodzina, pokolenie, przodek;
-
rozumie znaczenie pamiątek rodzinnych;
-
potrafi wymienić przykłady rodzinnych pamiątek.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
wyjaśnia pojęcie drzewo genealogiczne;
-
potrafi przedstawić podstawowe informacje o swojej rodzinie;
-
wskazuje przykłady rodzinnych tradycji;
-
wyjaśnia znaczenie rodzinnych pamiątek.
Ocena dobra
Uczeń:
-
tworzy proste drzewo genealogiczne;
-
opisuje wybraną pamiątkę rodzinną;
-
wskazuje zmiany zachodzące w rodzinie między pokoleniami;
-
wyjaśnia znaczenie tradycji rodzinnych.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
samodzielnie przedstawia historię swojej rodziny;
-
wykorzystuje rodzinne pamiątki jako źródła historyczne;
-
dostrzega ciągłość i zmiany między pokoleniami;
-
potrafi przygotować krótką prezentację dotyczącą historii rodziny.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie gromadzi i porządkuje informacje dotyczące historii rodziny;
-
przeprowadza wywiad z członkami rodziny;
-
wykorzystuje różne źródła do odtworzenia historii rodziny;
-
przedstawia wyniki swojej pracy w twórczej formie.
4. Czas w historii
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
zna jednostki czasu: rok, wiek, tysiąclecie;
-
rozróżnia przeszłość, teraźniejszość i przyszłość;
-
zna pojęcia p.n.e. i n.e.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
wyjaśnia pojęcia: wiek, tysiąclecie, era;
-
określa wiek prostych wydarzeń;
-
umieszcza wydarzenia na osi czasu;
-
zna podział dziejów na epoki historyczne.
Ocena dobra
Uczeń:
-
poprawnie określa wiek wydarzenia;
-
porządkuje wydarzenia chronologicznie;
-
posługuje się osią czasu;
-
rozróżnia wydarzenia p.n.e. i n.e.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
samodzielnie wykonuje zadania chronologiczne;
-
prawidłowo określa wiek i połowę wieku;
-
tworzy własną oś czasu;
-
sprawnie porządkuje wydarzenia w kolejności chronologicznej.
Ocena celująca
Uczeń:
-
bezbłędnie rozwiązuje złożone zadania chronologiczne;
-
samodzielnie tworzy osie czasu dotyczące wybranych zagadnień;
-
wykorzystuje chronologię do wyjaśniania zależności między wydarzeniami.
5. Obliczanie czasu w historii
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
zna podstawowe zasady obliczania upływu czasu;
-
potrafi wskazać, które wydarzenie było wcześniejsze;
-
wykonuje proste zadania z pomocą nauczyciela.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
oblicza prosty upływ czasu;
-
określa, ile lat dzieli dwa wydarzenia;
-
rozwiązuje podstawowe zadania dotyczące wieku wydarzeń.
Ocena dobra
Uczeń:
-
samodzielnie oblicza upływ czasu;
-
prawidłowo określa wiek wydarzeń;
-
rozwiązuje zadania dotyczące wydarzeń p.n.e. i n.e.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
bezbłędnie wykonuje różnorodne zadania dotyczące chronologii;
-
poprawnie oblicza czas między wydarzeniami;
-
potrafi wyjaśnić sposób rozwiązania zadania.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie rozwiązuje złożone zadania chronologiczne;
-
sprawnie wykorzystuje poznane zasady w nowych sytuacjach;
-
uzasadnia sposób rozwiązania.
TAJEMNICE SPRZED WIEKÓW: JAK DAWNIEJ MIERZONO CZAS?
Uczeń:
-
zna przykłady dawnych sposobów mierzenia czasu;
-
rozpoznaje zegary i przyrządy służące do pomiaru czasu;
-
wyjaśnia, dlaczego ludzie potrzebowali sposobów mierzenia czasu;
-
porównuje dawne i współczesne sposoby mierzenia czasu;
-
potrafi wyciągać wnioski na podstawie ilustracji i tekstów źródłowych.
DZIAŁ II. MAŁA I DUŻA OJCZYZNA
1. Mieszkamy w Polsce
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
wskazuje Polskę na mapie Europy;
-
zna symbole narodowe Polski;
-
zna pojęcie ojczyzna;
-
rozpoznaje flagę i godło Polski.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
wymienia polskie symbole narodowe;
-
wyjaśnia znaczenie pojęcia ojczyzna;
-
wskazuje Polskę na mapie Europy;
-
zna podstawowe informacje dotyczące położenia Polski.
Ocena dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia znaczenie symboli narodowych;
-
wskazuje sąsiadów Polski;
-
posługuje się mapą Polski;
-
wyjaśnia pojęcie patriotyzm.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia znaczenie symboli narodowych dla Polaków;
-
przedstawia podstawowe informacje o Polsce;
-
potrafi wskazać związki między historią Polski a współczesnością.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie przedstawia znaczenie polskich symboli narodowych;
-
potrafi wyjaśnić, jak symbole narodowe kształtowały się na przestrzeni dziejów;
-
wykorzystuje różne źródła informacji.
TAJEMNICE SPRZED WIEKÓW: JAK ZMIENIAŁO SIĘ GODŁO POLSKI?
Uczeń:
-
rozpoznaje godło Polski;
-
zna podstawowe informacje o zmianach polskiego godła;
-
porównuje przedstawienia orła z różnych okresów;
-
wskazuje najważniejsze zmiany w wyglądzie godła;
-
wyjaśnia znaczenie orła jako symbolu państwa polskiego.
2. Moja mała ojczyzna
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
wyjaśnia pojęcie mała ojczyzna;
-
wskazuje swoją miejscowość;
-
zna podstawowe informacje o swojej okolicy.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
opisuje swoją miejscowość;
-
wskazuje wybrane miejsca ważne dla lokalnej społeczności;
-
zna lokalne tradycje i zwyczaje.
Ocena dobra
Uczeń:
-
przedstawia historię swojej miejscowości w podstawowym zakresie;
-
wskazuje najważniejsze zabytki;
-
wyjaśnia znaczenie lokalnego dziedzictwa.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
samodzielnie przedstawia historię swojej miejscowości lub regionu;
-
potrafi wskazać osoby zasłużone dla lokalnej społeczności;
-
korzysta z lokalnych źródeł historycznych.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie przygotowuje prezentację dotyczącą swojej małej ojczyzny;
-
wykorzystuje różne źródła informacji;
-
potrafi wskazać związki historii lokalnej z historią Polski.
3. Historia mojej okolicy
Uczeń:
na ocenę dopuszczającą:
-
zna podstawowe informacje o historii swojej okolicy;
-
rozpoznaje wybrane miejsca historyczne.
na ocenę dostateczną:
-
wymienia wybrane zabytki i miejsca pamięci;
-
zna podstawowe wydarzenia związane z okolicą.
na ocenę dobrą:
-
przedstawia historię wybranego miejsca;
-
korzysta z lokalnych źródeł historycznych;
-
dostrzega zmiany zachodzące w okolicy.
na ocenę bardzo dobrą:
-
samodzielnie analizuje informacje dotyczące historii okolicy;
-
porównuje wygląd miejscowości dawniej i obecnie;
-
potrafi wskazać znaczenie lokalnego dziedzictwa.
na ocenę celującą:
-
przygotowuje samodzielny projekt dotyczący historii okolicy;
-
wykorzystuje fotografie, dokumenty, mapy lub relacje mieszkańców;
-
prezentuje własne wnioski.
4. Jak korzystać z mapy historycznej?
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
rozpoznaje mapę;
-
zna podstawowe elementy mapy;
-
wskazuje kierunki świata.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
korzysta z legendy mapy;
-
wskazuje podstawowe informacje na mapie;
-
rozpoznaje symbole używane na mapach.
Ocena dobra
Uczeń:
-
samodzielnie odczytuje podstawowe informacje z mapy historycznej;
-
określa położenie miejsc;
-
korzysta z legendy i skali mapy.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
analizuje mapę historyczną;
-
wyciąga wnioski na podstawie mapy;
-
porównuje informacje z mapy z informacjami pochodzącymi z innych źródeł.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie interpretuje mapę historyczną;
-
dostrzega zmiany przedstawione na mapie;
-
formułuje własne wnioski na podstawie analizy map.
DZIAŁ III. Z NAJDAWNIEJSZYCH DZIEJÓW
1. Jak żyli pierwsi ludzie?
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
wie, że pierwsi ludzie żyli w czasach prehistorycznych;
-
zna podstawowe sposoby zdobywania pożywienia;
-
rozpoznaje podstawowe narzędzia używane przez pierwszych ludzi.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
opisuje życie pierwszych ludzi;
-
wyjaśnia znaczenie ognia;
-
zna pojęcia: koczowniczy tryb życia, osiadły tryb życia;
-
przedstawia podstawowe zajęcia ludzi prehistorycznych.
Ocena dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia znaczenie wynalezienia ognia;
-
przedstawia zmiany w życiu ludzi związane z przejściem do osiadłego trybu życia;
-
opisuje podstawowe narzędzia i sposoby zdobywania pożywienia.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia wpływ zmian klimatycznych i rozwoju narzędzi na życie ludzi;
-
dostrzega związki między rozwojem rolnictwa a powstawaniem osad;
-
analizuje ilustracje i źródła dotyczące życia pierwszych ludzi.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie analizuje różne źródła dotyczące prehistorii;
-
formułuje wnioski dotyczące zmian zachodzących w życiu człowieka;
-
potrafi wskazać znaczenie najważniejszych wynalazków prehistorycznych.
2. Pierwsze cywilizacje
Uczeń:
dopuszczający:
-
zna pojęcie cywilizacja;
-
wskazuje obszary, na których powstały pierwsze cywilizacje;
-
zna znaczenie wielkich rzek dla rozwoju cywilizacji.
dostateczny:
-
wymienia przykłady pierwszych cywilizacji;
-
wyjaśnia znaczenie rzek;
-
opisuje podstawowe cechy pierwszych cywilizacji.
dobry:
-
wyjaśnia, dlaczego pierwsze cywilizacje powstawały nad wielkimi rzekami;
-
przedstawia podstawowe osiągnięcia pierwszych cywilizacji;
-
wskazuje je na mapie.
bardzo dobry:
-
analizuje warunki sprzyjające powstaniu cywilizacji;
-
porównuje wybrane cywilizacje;
-
dostrzega związki między środowiskiem naturalnym a rozwojem społeczeństw.
celujący:
-
samodzielnie porównuje osiągnięcia pierwszych cywilizacji;
-
wyciąga wnioski na podstawie map i źródeł.
3. W starożytnym Egipcie
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
wskazuje Egipt na mapie;
-
wie, że cywilizacja egipska rozwinęła się nad Nilem;
-
zna pojęcie faraon;
-
rozpoznaje piramidy.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
wyjaśnia znaczenie Nilu;
-
opisuje społeczeństwo starożytnego Egiptu;
-
zna podstawowe informacje o faraonie;
-
wyjaśnia, czym były piramidy.
Ocena dobra
Uczeń:
-
przedstawia strukturę społeczeństwa egipskiego;
-
wyjaśnia znaczenie religii w życiu Egipcjan;
-
opisuje rolę faraona;
-
korzysta z mapy starożytnego Egiptu.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia wpływ Nilu na rozwój cywilizacji egipskiej;
-
analizuje strukturę społeczną Egiptu;
-
wyciąga wnioski ze źródeł i ilustracji.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie analizuje źródła dotyczące starożytnego Egiptu;
-
porównuje życie różnych grup społecznych;
-
przedstawia własne wnioski.
4. Osiągnięcia starożytnych Egipcjan
Uczeń zna i potrafi omówić:
-
piramidy;
-
mumifikację;
-
kalendarz;
-
pismo hieroglificzne;
-
osiągnięcia w matematyce i medycynie;
-
znaczenie architektury i sztuki egipskiej.
Na wyższe oceny:
-
wyjaśnia znaczenie osiągnięć Egipcjan;
-
porównuje osiągnięcia starożytnych Egipcjan ze współczesnymi rozwiązaniami;
-
dostrzega ich wpływ na rozwój cywilizacji.
TAJEMNICE SPRZED WIEKÓW: JAKIE TAJEMNICE KRYJE DOLINA KRÓLÓW?
Uczeń:
-
wyjaśnia, czym była Dolina Królów;
-
zna podstawowe informacje o grobowcach faraonów;
-
zna postać Tutanchamona;
-
analizuje ilustracje i proste źródła;
-
wyciąga podstawowe wnioski dotyczące odkryć archeologicznych.
5. Od hieroglifów do alfabetu
Uczeń:
-
zna pojęcie pismo;
-
rozpoznaje hieroglify;
-
zna znaczenie pisma dla rozwoju cywilizacji;
-
wie, że alfabet ułatwił zapisywanie informacji;
-
potrafi wskazać przykłady dawnych rodzajów pisma.
Na wyższe oceny:
-
porównuje hieroglify z alfabetem;
-
wyjaśnia znaczenie wynalezienia pisma;
-
przedstawia wpływ pisma na rozwój państw i cywilizacji;
-
analizuje proste przykłady dawnych zapisów.
DZIAŁ IV. W STAROŻYTNEJ GRECJI
1. Świat starożytnych Greków
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
wskazuje Grecję na mapie;
-
zna pojęcie polis;
-
wie, że Grecy zamieszkiwali liczne miasta-państwa;
-
zna podstawowe informacje o warunkach geograficznych Grecji.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
wyjaśnia pojęcie polis;
-
wymienia przykłady greckich polis;
-
opisuje podstawowe warunki życia Greków;
-
wyjaśnia znaczenie morza dla Greków.
Ocena dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia, dlaczego Grecy zakładali kolonie;
-
porównuje wybrane polis;
-
korzysta z mapy starożytnej Grecji.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia wpływ warunków geograficznych na rozwój Grecji;
-
porównuje życie mieszkańców różnych polis;
-
analizuje mapy i źródła dotyczące świata greckiego.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie analizuje zależności między środowiskiem geograficznym a rozwojem cywilizacji greckiej;
-
formułuje własne wnioski.
2. W starożytnych Atenach
Uczeń:
dopuszczający:
-
zna pojęcie demokracja;
-
wie, że demokracja rozwinęła się w Atenach;
-
zna podstawowe informacje o Atenach.
dostateczny:
-
wyjaśnia pojęcie demokracja;
-
opisuje podstawowe zasady demokracji ateńskiej;
-
zna pojęcie obywatel.
dobry:
-
opisuje sposób funkcjonowania demokracji ateńskiej;
-
wyjaśnia, kto mógł uczestniczyć w życiu politycznym Aten;
-
porównuje demokrację ateńską ze współczesną.
bardzo dobry:
-
wskazuje podobieństwa i różnice między demokracją ateńską a współczesną;
-
ocenia znaczenie demokracji dla rozwoju społeczeństw.
celujący:
-
samodzielnie analizuje zasady demokracji ateńskiej;
-
formułuje argumenty dotyczące jej zalet i ograniczeń.
3. Osiągnięcia starożytnych Greków
Uczeń zna i potrafi omówić:
-
filozofię;
-
naukę;
-
sztukę;
-
architekturę;
-
literaturę;
-
teatr;
-
igrzyska olimpijskie.
Na wyższe oceny:
-
wyjaśnia znaczenie osiągnięć Greków;
-
wskazuje ich wpływ na współczesną kulturę i naukę;
-
rozpoznaje wybrane zabytki i dzieła sztuki;
-
porównuje kulturę starożytną ze współczesną.
4. W greckim teatrze i na stadionie
Uczeń:
-
zna znaczenie teatru w starożytnej Grecji;
-
zna podstawowe informacje o igrzyskach olimpijskich;
-
wyjaśnia znaczenie sportu w życiu Greków;
-
rozpoznaje podstawowe elementy teatru greckiego;
-
porównuje starożytne i współczesne igrzyska olimpijskie.
Na ocenę bardzo dobrą i celującą:
-
wskazuje ciągłość tradycji olimpijskiej;
-
analizuje podobieństwa i różnice między teatrem starożytnym a współczesnym;
-
formułuje własne wnioski.
TAJEMNICE SPRZED WIEKÓW: KIM BYLI NAJDZIELNIEJSI Z GREKÓW?
Uczeń:
-
zna pojęcie hoplita;
-
wie, jak wyglądało uzbrojenie greckiego wojownika;
-
zna podstawowe informacje o wojnach Greków;
-
analizuje ilustracje i źródła;
-
wyjaśnia znaczenie odwagi i współpracy w działaniach wojennych.
DZIAŁ V. DZIEJE STAROŻYTNEGO RZYMU
1. Jak powstało Imperium Rzymskie?
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
wskazuje Rzym na mapie;
-
zna podstawowe informacje o powstaniu Rzymu;
-
rozpoznaje pojęcie imperium;
-
wie, że Rzym stał się potężnym państwem.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
przedstawia legendę o założeniu Rzymu;
-
zna podstawowe etapy rozwoju państwa rzymskiego;
-
wskazuje obszary podbite przez Rzymian.
Ocena dobra
Uczeń:
-
opisuje rozwój terytorialny Rzymu;
-
wyjaśnia przyczyny sukcesów Rzymian;
-
korzysta z mapy Imperium Rzymskiego.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia, dlaczego Rzymianie zbudowali rozległe imperium;
-
analizuje mapę ekspansji Rzymu;
-
wskazuje związki między organizacją armii a sukcesami Rzymian.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie analizuje przyczyny rozwoju Imperium Rzymskiego;
-
formułuje własne wnioski na podstawie map i źródeł.
TAJEMNICE SPRZED WIEKÓW: DLACZEGO RZYMSKIE LEGIONY PODBIŁY ŚWIAT?
Uczeń:
-
zna pojęcie legion;
-
zna podstawowe informacje o armii rzymskiej;
-
rozpoznaje elementy uzbrojenia legionisty;
-
wyjaśnia znaczenie dyscypliny i organizacji armii;
-
analizuje ilustracje dotyczące legionów.
Na wyższe oceny:
-
wyjaśnia przyczyny skuteczności armii rzymskiej;
-
porównuje organizację armii rzymskiej z innymi armiami starożytności;
-
wyciąga wnioski ze źródeł.
2. W starożytnym Rzymie
Uczeń:
dopuszczający:
-
zna podstawowe informacje o życiu Rzymian;
-
rozpoznaje forum, amfiteatr i termy;
-
zna pojęcie niewolnik.
dostateczny:
-
opisuje życie mieszkańców Rzymu;
-
zna podstawowe grupy społeczne;
-
przedstawia codzienne życie Rzymian.
dobry:
-
porównuje życie różnych grup społecznych;
-
opisuje znaczenie forum, term i amfiteatrów;
-
wyjaśnia znaczenie niewolnictwa w gospodarce rzymskiej.
bardzo dobry:
-
analizuje różnice między życiem bogatych i biednych Rzymian;
-
wyciąga wnioski na podstawie źródeł i ilustracji;
-
dostrzega różnice między życiem dawniej i współcześnie.
celujący:
-
samodzielnie analizuje źródła dotyczące społeczeństwa rzymskiego;
-
formułuje własne wnioski dotyczące życia mieszkańców Rzymu.
3. Dziedzictwo Imperium Rzymskiego
Uczeń zna:
-
drogi rzymskie;
-
akwedukty;
-
prawo rzymskie;
-
łacinę;
-
osiągnięcia architektoniczne;
-
znaczenie rzymskiego budownictwa.
Na wyższe oceny:
-
wyjaśnia znaczenie dziedzictwa rzymskiego;
-
wskazuje elementy kultury rzymskiej obecne we współczesnym świecie;
-
rozpoznaje przykłady rzymskiej architektury;
-
wyjaśnia znaczenie prawa rzymskiego.
Na ocenę celującą:
-
samodzielnie wskazuje przykłady wpływu cywilizacji rzymskiej na współczesność;
-
porównuje rozwiązania rzymskie ze współczesnymi;
-
formułuje własne wnioski.
4. Początki chrześcijaństwa
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
-
wie, kim był Jezus Chrystus;
-
zna podstawowe informacje o początkach chrześcijaństwa;
-
rozpoznaje symbol chrześcijaństwa;
-
wie, że chrześcijaństwo powstało w starożytności.
Ocena dostateczna
Uczeń:
-
przedstawia podstawowe informacje o Jezusie;
-
wyjaśnia, czym było chrześcijaństwo;
-
zna podstawowe zasady religii chrześcijańskiej;
-
wie, że chrześcijanie byli prześladowani w Imperium Rzymskim.
Ocena dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia przyczyny rozprzestrzeniania się chrześcijaństwa;
-
opisuje sytuację chrześcijan w Imperium Rzymskim;
-
zna znaczenie edyktu mediolańskiego.
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
-
wyjaśnia znaczenie chrześcijaństwa dla dziejów Europy;
-
przedstawia przyczyny prześladowań chrześcijan;
-
dostrzega znaczenie przemian religijnych w Imperium Rzymskim.
Ocena celująca
Uczeń:
-
samodzielnie analizuje źródła dotyczące początków chrześcijaństwa;
-
formułuje wnioski dotyczące wpływu chrześcijaństwa na dalsze dzieje Europy.
III. WYMAGANIA OGÓLNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY
OCENA CELUJĄCA – 6
Uczeń:
-
opanował wiadomości i umiejętności w pełnym zakresie;
-
samodzielnie i twórczo rozwija swoje zainteresowania historyczne;
-
sprawnie posługuje się terminologią historyczną;
-
samodzielnie analizuje i interpretuje źródła historyczne;
-
sprawnie korzysta z map, osi czasu, ilustracji i tekstów źródłowych;
-
dostrzega związki przyczynowo-skutkowe;
-
porównuje wydarzenia, procesy i cywilizacje;
-
formułuje własne, logicznie uzasadnione wnioski;
-
potrafi samodzielnie wyszukiwać i selekcjonować informacje;
-
wykorzystuje wiedzę historyczną w nowych sytuacjach;
-
aktywnie uczestniczy w lekcjach;
-
podejmuje dodatkowe zadania i projekty.
OCENA BARDZO DOBRA – 5
Uczeń:
-
bardzo dobrze opanował wiadomości i umiejętności przewidziane programem;
-
samodzielnie wykonuje zadania;
-
poprawnie posługuje się terminologią historyczną;
-
analizuje proste źródła historyczne;
-
sprawnie korzysta z map i osi czasu;
-
dostrzega związki przyczynowo-skutkowe;
-
potrafi porównywać wydarzenia i zjawiska;
-
formułuje logiczne wypowiedzi;
-
potrafi uzasadnić swoje stanowisko.
OCENA DOBRA – 4
Uczeń:
-
opanował większość wymaganych wiadomości i umiejętności;
-
poprawnie posługuje się podstawowymi pojęciami;
-
wykonuje typowe zadania samodzielnie;
-
korzysta z mapy, osi czasu i źródeł;
-
potrafi wskazać podstawowe związki przyczynowo-skutkowe;
-
tworzy uporządkowane wypowiedzi;
-
popełnia nieliczne błędy.
OCENA DOSTATECZNA – 3
Uczeń:
-
opanował podstawowe wiadomości i umiejętności;
-
zna najważniejsze pojęcia, wydarzenia i postacie;
-
wykonuje typowe zadania o niewielkim stopniu trudności;
-
z pomocą nauczyciela korzysta z mapy i osi czasu;
-
potrafi uporządkować podstawowe wydarzenia chronologicznie;
-
rozpoznaje podstawowe rodzaje źródeł historycznych.
OCENA DOPUSZCZAJĄCA – 2
Uczeń:
-
opanował wiadomości i umiejętności konieczne do dalszej nauki;
-
zna najbardziej podstawowe pojęcia i wydarzenia;
-
z pomocą nauczyciela wykonuje proste zadania;
-
rozpoznaje podstawowe elementy mapy i osi czasu;
-
podejmuje próby pracy ze źródłem;
-
ma braki w wiadomościach, ale nie uniemożliwiają one dalszej nauki.
IV. SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA
Osiągnięcia ucznia mogą być sprawdzane poprzez:
-
sprawdziany;
-
prace pisemne;
-
kartkówki;
-
odpowiedzi ustne;
-
pracę z tekstem źródłowym;
-
pracę z mapą historyczną;
-
zadania chronologiczne;
-
ćwiczenia;
-
pracę na lekcji;
-
projekty edukacyjne;
-
prezentacje;
-
pracę indywidualną i grupową;
-
aktywność;
-
zadania dodatkowe.
V. SKALA PROCENTOWA
W przypadku sprawdzianów, prac pisemnych lub kartkówek przyjmuje się następującą skalę:
Ocena
Procent maksymalnej liczby punktów
celujący – 6
98–100%
bardzo dobry – 5
90–97%
dobry – 4
75–89%
dostateczny – 3
50–74%
dopuszczający – 2
40–49%
niedostateczny – 1
0–39%
Nie są przewidziane żadne dodatkowe prace i zadania mające na celu podwyższenie oceny śródrocznej lub rocznej. Uczeń powinien pracować sumiennie i systematycznie przez cały rok szkolny.
VI. DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH
Wymagania edukacyjne dostosowuje się do indywidualnych potrzeb psychofizycznych i edukacyjnych ucznia, zgodnie z zaleceniami zawartymi w opinii lub orzeczeniu poradni psychologiczno-pedagogicznej oraz obowiązującymi przepisami.
Dostosowanie może obejmować w szczególności:
-
wydłużenie czasu pracy;
-
zmniejszenie liczby zadań przy zachowaniu najważniejszych wymagań;
-
formułowanie krótszych i bardziej jednoznacznych poleceń;
-
dodatkowe wyjaśnienie poleceń;
-
umożliwienie korzystania z osi czasu, mapy, słowniczka lub innych pomocy dydaktycznych;
-
dzielenie większego materiału na mniejsze partie;
-
częstsze sprawdzanie rozumienia poleceń;
-
dostosowanie formy odpowiedzi do możliwości ucznia;
-
uwzględnianie indywidualnych możliwości ucznia przy ocenianiu.
VII. UMIEJĘTNOŚCI KSZTAŁCONE W KLASIE 4
W toku nauki historii uczeń rozwija przede wszystkim umiejętność:
-
posługiwania się chronologią;
-
określania wieku wydarzeń;
-
obliczania upływu czasu;
-
tworzenia i odczytywania osi czasu;
-
korzystania z map historycznych;
-
odczytywania informacji ze źródeł;
-
rozpoznawania różnych rodzajów źródeł historycznych;
-
porównywania informacji;
-
dostrzegania przyczyn i skutków wydarzeń;
-
formułowania prostych wniosków;
-
tworzenia krótkiej narracji historycznej;
-
posługiwania się podstawowymi pojęciami historycznymi;
-
łączenia wiedzy o przeszłości z obserwacją współczesnego świata;
-
dostrzegania znaczenia dziedzictwa kulturowego;
-
szacunku dla własnej historii, małej ojczyzny oraz dziedzictwa innych społeczności.
SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA
Ocenianie odbywa się w sposób sprawiedliwy, jawny i zgodny z zasadami obowiązującymi w szkole.
-
Uczeń powinien być przygotowany do lekcji i posiadać potrzebne materiały.
-
Nauczyciel informuje ucznia o jego postępach i wskazuje, co należy poprawić.
-
Uczeń ma prawo do wyjaśnienia niezrozumiałych treści.
-
W przypadku uczniów posiadających opinię lub orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej wymagania edukacyjne dostosowuje się do ich indywidualnych potrzeb i możliwości.
Osiągnięcia ucznia mogą być sprawdzane poprzez:
-
sprawdziany;
-
prace pisemne;
-
kartkówki;
-
odpowiedzi ustne;
-
pracę z tekstem źródłowym;
-
pracę z mapą historyczną;
-
zadania chronologiczne;
-
ćwiczenia;
-
pracę na lekcji;
-
projekty edukacyjne;
-
prezentacje;
-
pracę indywidualną i grupową;
-
aktywność;
-
zadania dodatkowe.
Sprawdziany
-
Sprawdziany obejmują materiał z większej części działu.
-
Termin sprawdzianu jest podawany uczniom z odpowiednim wyprzedzeniem.
-
Uczeń, który otrzymał ocenę niedostateczną, ma możliwość jej poprawy na zasadach ustalonych z nauczycielem.
-
W przypadku nieobecności ucznia nauczyciel ustala termin napisania sprawdzianu.
Kartkówki
-
Kartkówki mogą obejmować materiał z kilku ostatnich lekcji.
-
Mogą być zapowiedziane lub niezapowiedziane.
-
Kartkówka może sprawdzać znajomość podstawowych pojęć, dat, postaci i wydarzeń.
Odpowiedzi ustne
Podczas odpowiedzi ustnej oceniane są:
-
znajomość omawianych treści,
-
poprawne posługiwanie się pojęciami historycznymi,
-
umiejętność przedstawiania wydarzeń w kolejności chronologicznej,
-
samodzielność i logiczne formułowanie wypowiedzi.
Praca na lekcji
Ocenie może podlegać:
-
aktywność ucznia,
-
wykonywanie poleceń i zadań,
-
współpraca z innymi uczniami,
-
praca z podręcznikiem, mapą, osią czasu i materiałami źródłowymi,
-
przygotowanie do lekcji.
Zasady poprawiania ocen:
Uczeń ma prawo do poprawienia oceny z prac pisemnych, w ciągu tygodnia od rozdania prac.
Uczeń ma obowiązek uzupełnić wiadomości z lekcji na której nie był obecny. Uczeń ma obowiązek zaliczyć każdą kartkówkę i pracę kontrolną, której nie pisał z powodu usprawiedliwionej nieobecności, w terminie uzgodnionym z nauczycielem. Jeżeli tego nie zrobi, nauczyciel ma prawo bez zapowiedzi odpytać z przewidzianego sprawdzianem zakresu materiału lub sprawdzić przewidziane sprawdzianem umiejętności ucznia, który nie napisał w terminie ww. sprawdzianu;
Jeśli nieobecność była nieusprawiedliwiona, uczeń może być pytany lub pisze pracę bez uprzedzenia. O formie zaliczania lub poprawiania decyduje nauczyciel. Oceny z odpowiedzi ustnych, kartkówek nie podlegają poprawie.
Nieprzygotowanie do lekcji.
Uczeń może dwa razy w semestrze zgłosić nieprzygotowanie do lekcji. Zgłasza podczas sprawdzania obecności- część porządkowa lekcji.
Oceny klasyfikacyjna.
Ocena klasyfikacyjna jest wystawiona na podstawie wszystkich ocen cząstkowych, obejmujących pracę ucznia w całym roku szkolnym.
Sposoby dokumentowania osiągnięć uczniów.
Osiągnięcia uczniów odnotowuje się w dzienniku elektronicznym.
Informowanie rodziców.
Rodzice są informowani o postępach w nauce dziecka poprzez dostęp do dziennika internetowego ( oceny, nieobecności, uwagi ), wywiadówkach, a w uzasadnionych przypadkach rodzice informowani są indywidualnie. Uczniowie otrzymują prace klasowe do podpisu przez rodzica i zwracają ją nauczycielowi.
O przewidywanej rocznej ocenie niedostatecznej rodzice będą powiadomieni na miesiąc przed klasyfikacją.
Sposób poinformowania uczniów i rodziców o wymaganiach
-uczniowie na pierwszej lekcji organizacyjnej zostają zapoznani z wymaganiami edukacyjnymi z historii
-rodzice są informowani o sposobach dostępu do - wpis do wymagań edukacyjnych wpis do zeszytu ucznia.
,,Wymagania edukacyjne znajduje się na stronie internetowej szkoły”
Zasady obowiązujące w warunkach nauki zdalnej:
- dopuszcza się zadawanie i przesyłanie prac drogą elektroniczną- decyzję podejmuje nauczyciel zgodnie z zarządzeniem Dyrektor szkoły,
- wszystkie sprawy, nieujęte w wymaganiach, reguluje Statut Szkoły.
Liliana Sztuka
-