Katarzyna Wolińska
Wymagania edukacyjne z fizyki klasa 7
Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z fizyki w klasie VII
Spotkania z fizyką NOWA ERA
DZIAŁ I. Pierwsze spotkanie z fizyką
Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:
· określa, czym zajmuje się fizyka i wymienia podstawowe metody badań
· rozróżnia ciało fizyczne i substancję oraz podaje przykłady
· przelicza podstawowe jednostki czasu i posługuje się prostymi jednostkami SI
· dobiera przyrządy do prostych pomiarów i oblicza średnią z wyników
· rozróżnia podstawowe rodzaje oddziaływań i podaje ich przykłady
· wymienia skutki oddziaływań i posługuje się pojęciem siły
· zna jednostkę siły i wskazuje siłomierz jako przyrząd do jej pomiaru
· rozpoznaje wielkości skalarne i wektorowe oraz podstawowe cechy siły
Wymagania na ocenę dostateczną. Uczeń:
· wyjaśnia związki fizyki z życiem codziennym, techniką i medycyną
· rozróżnia obserwację, pomiar i doświadczenie; zna układ SI
· przelicza wielokrotności i podwielokrotności jednostek
· wyjaśnia pojęcie niepewności pomiarowej i cyfr znaczących
· wykonuje pomiary i doświadczenia według instrukcji oraz zapisuje wyniki
· wyjaśnia wzajemność oddziaływań i rozróżnia skutki statyczne i dynamiczne
· rysuje wektor siły, określa jego wartość, kierunek i zwrot
· wyznacza siłę wypadkową i siłę równoważącą w prostych przypadkach
Wymagania na ocenę dobrą. Uczeń:
· samodzielnie planuje proste pomiary i dobiera odpowiednie przyrządy
· szacuje wynik, zapisuje go z jednostką i uwzględnia niepewność pomiarową
· poprawnie zaokrągla wyniki i zachowuje odpowiednią liczbę cyfr znaczących
· porównuje siły na podstawie ich wektorów
· wyznacza wypadkową kilku sił działających wzdłuż jednej prostej
· opisuje i analizuje przebieg doświadczeń oraz formułuje wnioski
· rozwiązuje typowe zadania rachunkowe dotyczące sił i pomiarów
Wymagania na ocenę bardzo dobrą. Uczeń:
· samodzielnie wyznacza niepewność pomiarową i ocenia jakość wyniku
· projektuje prosty siłomierz lub inne doświadczenie i analizuje jego wyniki
· wyznacza i rysuje wypadkową sił o różnych kierunkach w typowych sytuacjach
· krytycznie analizuje dane z tabel, wykresów, tekstów i doświadczeń
· rozwiązuje trudniejsze i wieloetapowe zadania dotyczące działu
Wymagania na ocenę bardzo dobrą. Uczeń:
· rozwiązuje nietypowe i złożone problemy dotyczące pomiarów, sił i oddziaływań
· samodzielnie projektuje doświadczenia i proponuje sposób weryfikacji hipotezy
· twórczo wykorzystuje informacje z różnych źródeł i potrafi je krytycznie ocenić
· wykonuje dodatkowe projekty lub modele i potrafi zaprezentować wyniki
DZIAŁ II. Właściwości i budowa materii
Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:
· podaje przykłady zjawisk świadczących o cząsteczkowej budowie materii
· rozróżnia stany skupienia i podstawowe właściwości ciał stałych, cieczy i gazów
· posługuje się pojęciem napięcia powierzchniowego i podaje przykłady
· rozróżnia masę i siłę ciężkości; zna jednostki i podstawowe zależności
· zna pojęcie gęstości, jej jednostkę oraz związek gęstości z masą i objętością
· mierzy długość, masę i objętość oraz odczytuje gęstości z tabel
Wymagania na ocenę dostateczną. Uczeń:
· wyjaśnia podstawowe założenia cząsteczkowej teorii budowy materii
· wyjaśnia oddziaływania międzycząsteczkowe, siły spójności i przylegania
· opisuje napięcie powierzchniowe jako skutek sił spójności
· charakteryzuje ciała sprężyste, plastyczne i kruche
· opisuje budowę mikroskopową ciał stałych, cieczy i gazów
· stosuje zależności d = m/V oraz ciężar ciała w prostych obliczeniach
· wyznacza objętość ciała za pomocą cylindra miarowego
Wymagania na ocenę dobrą. Uczeń:
· wyjaśnia dyfuzję i czynniki wpływające na jej szybkość
· analizuje menisk i zależność między siłami spójności i przylegania
· wyjaśnia właściwości stanów skupienia na poziomie mikroskopowym
· samodzielnie oblicza masę, objętość lub gęstość
· wyznacza gęstość ciał o regularnych i nieregularnych kształtach
· analizuje wyniki doświadczeń i formułuje poprawne wnioski
Wymagania na ocenę bardzo dobrą. Uczeń:
· projektuje i wykonuje doświadczenia potwierdzające cząsteczkową budowę materii
· projektuje doświadczenia dotyczące napięcia powierzchniowego i gęstości
· łączy wiedzę o budowie materii z obserwowanymi właściwościami substancji
· rozwiązuje trudniejsze zadania obliczeniowe i problemowe dotyczące gęstości
Wymagania na ocenę celującą. Uczeń:
· rozwiązuje nietypowe problemy dotyczące właściwości i budowy materii
· samodzielnie projektuje doświadczenia wykraczające poza przykłady z lekcji
· wyjaśnia obserwowane zjawiska za pomocą modeli mikroskopowych
· twórczo wykorzystuje wiedzę do interpretacji nowych sytuacji
Dział III. Hydrostatyka i aerostatyka
Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:
· rozróżnia parcie i ciśnienie oraz zna jednostkę ciśnienia
· zna zależność p = F/S i rozumie wpływ pola powierzchni na ciśnienie
· zna pojęcie ciśnienia hydrostatycznego i atmosferycznego
· zna treść prawa Pascala i podaje jego zastosowania
· wskazuje siłę wyporu i podaje przykłady jej występowania
· wymienia podstawowe warunki pływania ciał
Wymagania na ocenę dostateczną. Uczeń:
· oblicza ciśnienie w prostych sytuacjach
· wyjaśnia zależność ciśnienia hydrostatycznego od głębokości i gęstości cieczy
· opisuje ciśnienie atmosferyczne i podaje przykłady jego działania
· stosuje prawo Pascala w prostych zadaniach
· opisuje cechy siły wyporu i prawo Archimedesa
· rozróżnia ciało tonące, pływające i zawieszone w cieczy
· wykonuje doświadczenia według instrukcji i formułuje wnioski
Wymagania na ocenę dobrą. Uczeń:
· sprawnie przelicza jednostki ciśnienia
· stosuje wzory p = F/S oraz p_h = dgh w typowych zadaniach
· analizuje siły działające na ciało zanurzone w cieczy lub gazie
· oblicza siłę wyporu i wykorzystuje prawo Archimedesa
· wyjaśnia działanie urządzeń hydraulicznych
· analizuje warunki pływania ciał i rozwiązuje typowe zadania
Wymagania na ocenę bardzo dobrą. Uczeń:
· samodzielnie projektuje lub modyfikuje doświadczenia dotyczące ciśnienia i wyporu
· łączy kilka zależności w zadaniach dotyczących hydrostatyki
· interpretuje wyniki doświadczeń i ocenia ich wiarygodność
· wyjaśnia zjawiska praktyczne związane z ciśnieniem, wyporem i pływaniem
Wymagania na ocenę celującą. Uczeń:
· rozwiązuje złożone, nietypowe problemy z hydrostatyki i aerostatyki
· samodzielnie wyprowadza lub uzasadnia wykorzystywane zależności
· twórczo analizuje sytuacje związane z pływaniem, ciśnieniem i wyporem
· projektuje doświadczenia i modele urządzeń wykorzystujących prawa hydrostatyki
DZIAŁ IV. Kinematyka
Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:
· rozumie pojęcia ruchu, spoczynku, toru i drogi oraz względność ruchu
· rozróżnia ruch prostoliniowy i krzywoliniowy
· zna pojęcie prędkości i jednostkę m/s
· zna wzór v = s/t i wykonuje proste obliczenia
· rozpoznaje ruch jednostajny i niejednostajny
· zna pojęcie przyspieszenia i jednostkę m/s²
Wymagania na ocenę dostateczną. Uczeń:
· dobiera układ odniesienia i opisuje względność ruchu
· oblicza drogę, czas lub prędkość w ruchu jednostajnym
· przelicza km/h na m/s i odwrotnie
· odczytuje informacje z wykresów s(t) i v(t)
· rozróżnia ruch jednostajnie przyspieszony i opóźniony
· oblicza przyspieszenie i zmianę prędkości w prostych zadaniach
Wymagania na ocenę dobrą. Uczeń:
· samodzielnie analizuje ruch na podstawie tabel i wykresów
· sporządza wykresy s(t) i v(t) dla typowych ruchów
· stosuje proporcjonalność prostą w ruchu jednostajnym
· oblicza prędkość końcową w ruchu jednostajnie przyspieszonym
· analizuje wykres v(t) i wyznacza przyspieszenie
· stosuje zależność s = at²/2 w typowych zadaniach
· analizuje wyniki doświadczenia badającego ruch
Wymagania na ocenę bardzo dobrą. Uczeń:
· samodzielnie planuje i wykonuje pomiary ruchu
· sporządza i interpretuje wykresy z uwzględnieniem niepewności pomiarowych
· wyznacza prędkość, drogę i przyspieszenie z danych lub wykresów
· łączy kilka zależności kinematycznych w jednym zadaniu
· analizuje ruch na podstawie filmu lub danych pomiarowych
Wymagania na ocenę celującą. Uczeń:
· rozwiązuje złożone i nietypowe problemy kinematyczne
· twórczo interpretuje wykresy i dane złożonych ruchów
· samodzielnie projektuje badanie ruchu i uzasadnia metodę pomiaru
· wykorzystuje kinematykę do analizy nowych sytuacji praktycznych
DZIAŁ V. Dynamika
Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:
· zna i rozpoznaje pierwszą, drugą i trzecią zasadę dynamiki Newtona
· wyjaśnia pojęcie bezwładności i podaje przykłady
· zna związek siły, masy i przyspieszenia F = ma
· opisuje spadanie swobodne jako ruch przyspieszony
· rozpoznaje siły działające na poruszające się ciało
· zna pojęcie tarcia i podaje przykłady jego występowania
Wymagania na ocenę dostateczną. Uczeń:
· analizuje zachowanie ciała na podstawie I zasady dynamiki
· stosuje II zasadę dynamiki w prostych obliczeniach
· opisuje wzajemne oddziaływanie ciał zgodnie z III zasadą dynamiki
· wyjaśnia zjawisko odrzutu i podaje przykłady
· opisuje swobodne spadanie i podstawowe opory ruchu
· rozróżnia tarcie statyczne i kinetyczne
· wykonuje doświadczenia według instrukcji
Wymagania na ocenę dobrą. Uczeń:
· rysuje siły działające na ciało i wyznacza siłę wypadkową
· samodzielnie stosuje F = ma w typowych zadaniach
· analizuje spadek swobodny i ruch pod wpływem siły
· wyjaśnia, od czego zależy tarcie i kiedy jest pożyteczne lub szkodliwe
· stosuje wiedzę o oporach ruchu do sytuacji praktycznych
· analizuje wyniki doświadczeń i formułuje wnioski
Wymagania na ocenę bardzo dobrą. Uczeń:
· planuje i przeprowadza doświadczenia ilustrujące zasady dynamiki
· analizuje kilka sił działających jednocześnie na ciało
· rozwiązuje wieloetapowe zadania z dynamiki
· analizuje opór powietrza i zależność ruchu od działających sił
· uzasadnia rozwiązanie zadania za pomocą praw dynamiki
Wymagania na ocenę celującą. Uczeń:
· rozwiązuje nietypowe i złożone problemy dynamiki
· samodzielnie projektuje doświadczenia i modele ilustrujące prawa Newtona
· twórczo łączy dynamikę z kinematyką i innymi działami fizyki
· analizuje rzeczywiste problemy techniczne z wykorzystaniem praw dynamiki
DZIAŁ VI. Praca, moc, energia
Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:
· zna pojęcia pracy, mocy i energii
· zna jednostki pracy, mocy i energii
· rozumie, kiedy siła wykonuje pracę mechaniczną
· zna wzory W = Fs i P = W/t w prostych sytuacjach
· rozróżnia energię kinetyczną i potencjalną
· zna zasadę zachowania energii
Wymagania na ocenę dostateczną. Uczeń:
· oblicza pracę i moc w prostych zadaniach
· wyjaśnia, kiedy ciało ma energię potencjalną grawitacji lub sprężystości
· opisuje zależność energii potencjalnej od masy i wysokości
· zna i stosuje wzór na energię kinetyczną
· opisuje przemiany energii i wykorzystuje zasadę zachowania energii
· rozwiązuje typowe zadania dotyczące pracy i energii
Wymagania na ocenę dobrą. Uczeń:
· sprawnie stosuje związki pracy, mocy i energii
· oblicza energię potencjalną i kinetyczną
· wyznacza zmianę energii kinetycznej na podstawie wykonanej pracy
· stosuje zasadę zachowania energii mechanicznej
· analizuje przemiany energii w urządzeniach i zjawiskach
· rozwiązuje wieloetapowe zadania obliczeniowe
Wymagania na ocenę bardzo dobrą. Uczeń:
· samodzielnie planuje doświadczenia dotyczące energii
· wyprowadza zależności dla energii potencjalnej i analizuje ich sens fizyczny
· rozwiązuje trudne zadania łączące pracę, moc i różne rodzaje energii
· analizuje sprawność i zastosowania energii w praktyce
· interpretuje wyniki doświadczeń i ocenia poprawność modeli
Wymagania na ocenę celującą. Uczeń:
· rozwiązuje nietypowe problemy wymagające syntezy kilku praw fizycznych
· twórczo analizuje przemiany i bilanse energii w nowych sytuacjach
· samodzielnie projektuje doświadczenia lub modele dotyczące energii
· potrafi zastosować wiedzę do problemów technicznych i praktycznych
DZIAŁ VII. Termodynamika
Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:
· rozróżnia temperaturę i energię wewnętrzną
· zna podstawowe skale temperatury i jednostkę temperatury w SI
· rozumie pojęcie ciepła jako przekazywania energii
· zna sposoby przekazywania ciepła: przewodnictwo, konwekcję i promieniowanie
· rozróżnia podstawowe zmiany stanów skupienia
· zna pojęcie temperatury wrzenia oraz topnienia
Wymagania na ocenę dostateczną. Uczeń:
· przelicza temperaturę między skalą Celsjusza i Kelvina
· wyjaśnia związek temperatury z ruchem cząsteczek
· opisuje zmianę energii wewnętrznej przez pracę i przepływ ciepła
· opisuje przewodnictwo cieplne i konwekcję
· rozpoznaje topnienie, krzepnięcie, parowanie, skraplanie, sublimację i resublimację
· wykonuje proste doświadczenia dotyczące ciepła i zmian stanu skupienia
Wymagania na ocenę dobrą. Uczeń:
· analizuje jakościowo zmiany energii wewnętrznej
· stosuje pierwszą zasadę termodynamiki w prostych sytuacjach
· porównuje przewodniki i izolatory cieplne
· wyjaśnia czynniki wpływające na szybkość parowania
· analizuje wykresy zmian temperatury podczas ogrzewania i przemian fazowych
· rozwiązuje typowe zadania dotyczące temperatury, ciepła i energii
Wymagania na ocenę bardzo dobrą. Uczeń:
· samodzielnie planuje i opisuje doświadczenia dotyczące przewodnictwa, konwekcji i przemian fazowych
· interpretuje wykresy ogrzewania i chłodzenia
· łączy mikroskopowy opis materii z procesami termodynamicznymi
· rozwiązuje trudniejsze zadania wymagające kilku etapów rozumowania
· wyjaśnia zastosowania izolacji cieplnej i zjawisk termodynamicznych w technice
Wymagania na ocenę celujący. Uczeń:
· rozwiązuje złożone i nietypowe problemy termodynamiczne
· samodzielnie projektuje doświadczenia i modele procesów cieplnych
· twórczo analizuje bilans energii w nowych sytuacjach
· łączy termodynamikę z wiedzą z innych działów fizyki i nauk przyrodniczych