Konstancja Piguła
Edukacyjne wymagania oceniania dla klasy 6
WYMAGANIA EDUKACYJNE
geografia – klasa VI szkoły podstawowej
rok szkolny 2026/2027
Klasa VI w roku szkolnym 2026/2027 pozostaje objęta podstawą programową z 2017 r. z późniejszymi zmianami. Zalecany zakres obejmuje działy V–VIII: ruchy Ziemi, współrzędne geograficzne, geografię Europy i sąsiadów Polski.
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (Dz.U. 2017 poz. 356, z późn. zm., w tym Dz.U. 2024 poz. 996).
Zasady szczególne dla przedmiotu: Mapa drukowana i cyfrowa, globus, modele, dane i wykresy powinny stanowić stałe źródła dowodów. Ocenie podlega przede wszystkim rozumienie zależności, poprawne wnioskowanie i stosowanie umiejętności w praktyce, a nie samo pamięciowe odtwarzanie nazw.
GEOGRAFIA
1. WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE
Jak szerokość i długość geograficzna pozwalają jednoznacznie określić położenie miejsca na Ziemi?
GEO.3 • EFEKT UCZENIA SIĘ
Uczeń odczytuje i zapisuje współrzędne geograficzne, wskazuje punkty na podstawie współrzędnych oraz wykorzystuje mapę lub GPS w terenie.
ODNIESIENIE DO PODSTAWY: PP 2017/2024: geografia, klasa VI, dział VI - współrzędne geograficzne
POWIĄZANIA MIĘDZYPRZEDMIOTOWE (informacyjne): matematyka, informatyka
KRYTERIA SUKCESU - po czym można rozpoznać opanowanie umiejętności?
• odróżnić szerokość geograficzną od długości geograficznej
• wskazać półkulę północną lub południową oraz wschodnią lub zachodnią
• odczytać współrzędne punktu na globusie i mapie
• wskazać miejsce na podstawie podanych współrzędnych
• wyznaczyć lub sprawdzić współrzędne w terenie za pomocą mapy lub GPS i poprawnie je zapisać
MOŻLIWE DOWODY OSIĄGNIĘCIA UMIEJĘTNOŚCI
Uczeń może pokazać tę umiejętność w różnych formach; katalog jest otwarty i nie oznacza obowiązku wykonania wszystkich przykładów.
Prace pisemne: karta pracy, odpowiedź otwarta, notatka, zapis rozwiązania, sprawdzian umiejętności albo poprawiona wersja pracy.
Analiza materiału: tekst, mapa, wykres, tabela, źródło, ilustracja, nagranie, model, przykład lub zestaw danych wraz z uzasadnionymi wnioskami.
Praca cyfrowa: dokument, grafika, arkusz, kod, prezentacja, mapa cyfrowa, nagranie lub uporządkowany materiał przygotowany z poszanowaniem prawa i bezpieczeństwa.
Praca terenowa lub sytuacyjna: obserwacja w środowisku, orientowanie się w przestrzeni, wykonanie zadania w realnym lub symulowanym kontekście oraz udokumentowanie wyników.
Samoocena i poprawa: wskazanie mocnych stron, nazwanie trudności, wykorzystanie informacji zwrotnej, skorygowanie błędów i zaplanowanie dalszej pracy.
2 – ROZUMIENIE
opisuje • wyjaśnia • podsumowuje
3 – ZASTOSOWANIE
stosuje • wykonuje • wykorzystuje
4 – ANALIZOWANIE
porównuje • porządkuje • wnioskuje
5 – OCENIANIE
ocenia • uzasadnia • weryfikuje
6 – TWORZENIE
projektuje • tworzy • modyfikuje
Z pomocą nauczyciela rozpoznaje najważniejsze elementy dotyczące: określanie położenia za pomocą współrzędnych geograficznych. Wykonuje najprostsze zadanie według wzoru, korzysta ze wskazanej pomocy i poprawia część błędów po ich omówieniu.
Samodzielnie wykonuje typowe zadania dotyczące: określanie położenia za pomocą współrzędnych geograficznych. Stosuje podstawowe pojęcia, zasady lub procedury i przedstawia rezultat w czytelnej, zasadniczo poprawnej formie.
Łączy informacje i dobiera sposób działania w zakresie: określanie położenia za pomocą współrzędnych geograficznych. Porównuje przykłady lub rozwiązania, wyjaśnia zależności i formułuje poprawne wnioski także w częściowo nowej sytuacji.
Analizuje bardziej złożone przypadki w zakresie: określanie położenia za pomocą współrzędnych geograficznych. Uzasadnia wybór metody lub interpretacji, sprawdza wiarygodność i poprawność oraz świadomie doskonali własną pracę.
Samodzielnie, elastycznie i twórczo wykorzystuje umiejętności w zakresie: określanie położenia za pomocą współrzędnych geograficznych. Projektuje własne rozwiązanie, wytwór lub pogłębioną interpretację i przekonująco uzasadnia podjęte decyzje.
2. RUCHY ZIEMI
Jak ruch obrotowy i obiegowy Ziemi wyjaśniają dzień, noc, pory roku, strefy czasu i zróżnicowanie oświetlenia?
GEO.1 • EFEKT UCZENIA SIĘ
Uczeń demonstruje ruch obrotowy Ziemi i wyjaśnia jego następstwa: dzień i noc, widomą wędrówkę Słońca, górowanie oraz strefy czasowe.
ODNIESIENIE DO PODSTAWY: PP 2017/2024: geografia, klasa VI, dział V — ruchy Ziemi
POWIĄZANIA MIĘDZYPRZEDMIOTOWE (informacyjne): przyroda, matematyka
KRYTERIA SUKCESU - po czym można rozpoznać opanowanie umiejętności?
• określić kierunek i czas trwania ruchu obrotowego Ziemi
• posłużyć się globusem lub modelem do pokazania oświetlenia Ziemi
• wyjaśnić powstawanie dnia i nocy oraz pozorną wędrówkę Słońca
• porównać wysokość Słońca w różnych porach dnia
• odczytać prostą różnicę czasu i powiązać ją z długością geograficzną
MOŻLIWE DOWODY OSIĄGNIĘCIA UMIEJĘTNOŚCI
Uczeń może pokazać tę umiejętność w różnych formach; katalog jest otwarty i nie oznacza obowiązku wykonania wszystkich przykładów.
Działanie praktyczne: wykonanie zadania według instrukcji, obserwacja, pomiar, demonstracja procedury, konstrukcja, doświadczenie lub kontrola poprawności.
Wypowiedzi ustne: odpowiedź, rozmowa kierowana, prezentacja, objaśnienie toku rozumowania, udział w dyskusji lub omówienie własnej pracy.
Analiza materiału: tekst, mapa, wykres, tabela, źródło, ilustracja, nagranie, model, przykład lub zestaw danych wraz z uzasadnionymi wnioskami.
Prace pisemne: karta pracy, odpowiedź otwarta, notatka, zapis rozwiązania, sprawdzian umiejętności albo poprawiona wersja pracy.
Samoocena i poprawa: wskazanie mocnych stron, nazwanie trudności, wykorzystanie informacji zwrotnej, skorygowanie błędów i zaplanowanie dalszej pracy.
2 – ROZUMIENIE
opisuje • wyjaśnia • podsumowuje
3 – ZASTOSOWANIE
stosuje • wykonuje • wykorzystuje
4 – ANALIZOWANIE
porównuje • porządkuje • wnioskuje
5 – OCENIANIE
ocenia • uzasadnia • weryfikuje
6 – TWORZENIE
projektuje • tworzy • modyfikuje
Z pomocą nauczyciela rozpoznaje najważniejsze elementy dotyczące: modelowanie ruchu obrotowego Ziemi i wyjaśnianie jego następstw. Wykonuje najprostsze zadanie według wzoru, korzysta ze wskazanej pomocy i poprawia część błędów po ich omówieniu.
Samodzielnie wykonuje typowe zadania dotyczące: modelowanie ruchu obrotowego Ziemi i wyjaśnianie jego następstw. Stosuje podstawowe pojęcia, zasady lub procedury i przedstawia rezultat w czytelnej, zasadniczo poprawnej formie.
Łączy informacje i dobiera sposób działania w zakresie: modelowanie ruchu obrotowego Ziemi i wyjaśnianie jego następstw. Porównuje przykłady lub rozwiązania, wyjaśnia zależności i formułuje poprawne wnioski także w częściowo nowej sytuacji.
Analizuje bardziej złożone przypadki w zakresie: modelowanie ruchu obrotowego Ziemi i wyjaśnianie jego następstw. Uzasadnia wybór metody lub interpretacji, sprawdza wiarygodność i poprawność oraz świadomie doskonali własną pracę.
Samodzielnie, elastycznie i twórczo wykorzystuje umiejętności w zakresie: modelowanie ruchu obrotowego Ziemi i wyjaśnianie jego następstw. Projektuje własne rozwiązanie, wytwór lub pogłębioną interpretację i przekonująco uzasadnia podjęte decyzje.
2. RUCHY ZIEMI – ciąg dalszy
Jak ruch obrotowy i obiegowy Ziemi wyjaśniają dzień, noc, pory roku, strefy czasu i zróżnicowanie oświetlenia?
GEO.2 • EFEKT UCZENIA SIĘ
Uczeń demonstruje ruch obiegowy Ziemi i wyjaśnia związek między nachyleniem osi, porami roku, długością dnia i strefami oświetlenia.
ODNIESIENIE DO PODSTAWY: PP 2017/2024: geografia, klasa VI, dział V - ruch obiegowy i jego następstwa
POWIĄZANIA MIĘDZYPRZEDMIOTOWE (informacyjne): przyroda, matematyka
KRYTERIA SUKCESU - po czym można rozpoznać opanowanie umiejętności?
• określić czas trwania i kierunek ruchu obiegowego
• pokazać na modelu położenie Ziemi w pierwszych dniach pór roku
• porównać oświetlenie półkul i długość dnia w różnych porach roku
• wyjaśnić rolę nachylenia osi Ziemi
• powiązać strefy oświetlenia ze strefowym zróżnicowaniem klimatu i krajobrazów
MOŻLIWE DOWODY OSIĄGNIĘCIA UMIEJĘTNOŚCI
Uczeń może pokazać tę umiejętność w różnych formach; katalog jest otwarty i nie oznacza obowiązku wykonania wszystkich przykładów.
Działanie praktyczne: wykonanie zadania według instrukcji, obserwacja, pomiar, demonstracja procedury, konstrukcja, doświadczenie lub kontrola poprawności.
Analiza materiału: tekst, mapa, wykres, tabela, źródło, ilustracja, nagranie, model, przykład lub zestaw danych wraz z uzasadnionymi wnioskami.
Prace pisemne: karta pracy, odpowiedź otwarta, notatka, zapis rozwiązania, sprawdzian umiejętności albo poprawiona wersja pracy.
Wypowiedzi ustne: odpowiedź, rozmowa kierowana, prezentacja, objaśnienie toku rozumowania, udział w dyskusji lub omówienie własnej pracy.
Projekt lub wytwór: plan, model, plakat, prezentacja, portfolio, praca twórcza, rozwiązanie problemu albo produkt wykonany indywidualnie lub zespołowo.
2 – ROZUMIENIE
opisuje • wyjaśnia • podsumowuje
3 – ZASTOSOWANIE
stosuje • wykonuje • wykorzystuje
4 – ANALIZOWANIE
porównuje • porządkuje • wnioskuje
5 – OCENIANIE
ocenia • uzasadnia • weryfikuje
6 – TWORZENIE
projektuje • tworzy • modyfikuje
Z pomocą nauczyciela rozpoznaje najważniejsze elementy dotyczące: wyjaśnianie ruchu obiegowego, pór roku i stref oświetlenia. Wykonuje najprostsze zadanie według wzoru, korzysta ze wskazanej pomocy i poprawia część błędów po ich omówieniu.
Samodzielnie wykonuje typowe zadania dotyczące: wyjaśnianie ruchu obiegowego, pór roku i stref oświetlenia. Stosuje podstawowe pojęcia, zasady lub procedury i przedstawia rezultat w czytelnej, zasadniczo poprawnej formie.
Łączy informacje i dobiera sposób działania w zakresie: wyjaśnianie ruchu obiegowego, pór roku i stref oświetlenia. Porównuje przykłady lub rozwiązania, wyjaśnia zależności i formułuje poprawne wnioski także w częściowo nowej sytuacji.
Analizuje bardziej złożone przypadki w zakresie: wyjaśnianie ruchu obiegowego, pór roku i stref oświetlenia. Uzasadnia wybór metody lub interpretacji, sprawdza wiarygodność i poprawność oraz świadomie doskonali własną pracę.
Samodzielnie, elastycznie i twórczo wykorzystuje umiejętności w zakresie: wyjaśnianie ruchu obiegowego, pór roku i stref oświetlenia. Projektuje własne rozwiązanie, wytwór lub pogłębioną interpretację i przekonująco uzasadnia podjęte decyzje.
GEOGRAFIA
3. GEOGRAFIA EUROPY
Jak środowisko, ludność, gospodarka i kultura tworzą zróżnicowaną przestrzeń Europy?
GEO.4 • EFEKT UCZENIA SIĘ
Uczeń charakteryzuje położenie, granice, podział polityczny, linię brzegową i ukształtowanie powierzchni Europy oraz wskazuje państwa na mapie.
ODNIESIENIE DO PODSTAWY: PP 2017/2024: geografia, klasa VI, dział VII — położenie i środowisko Europy
POWIĄZANIA MIĘDZYPRZEDMIOTOWE (informacyjne): historia, informatyka
KRYTERIA SUKCESU - po czym można rozpoznać opanowanie umiejętności?
• określić położenie Europy względem oceanów, kontynentów i półkul
• rozpoznać na mapie główne półwyspy, wyspy, morza, niziny, wyżyny i góry
• wskazać państwa i wybrane stolice Europy
• wyjaśnić znaczenie silnie rozwiniętej linii brzegowej
• korzystać z mapy fizycznej i politycznej bez mieszania ich treści
MOŻLIWE DOWODY OSIĄGNIĘCIA UMIEJĘTNOŚCI
Uczeń może pokazać tę umiejętność w różnych formach; katalog jest otwarty i nie oznacza obowiązku wykonania wszystkich przykładów.
Prace pisemne: karta pracy, odpowiedź otwarta, notatka, zapis rozwiązania, sprawdzian umiejętności albo poprawiona wersja pracy.
Wypowiedzi ustne: odpowiedź, rozmowa kierowana, prezentacja, objaśnienie toku rozumowania, udział w dyskusji lub omówienie własnej pracy.
Analiza materiału: tekst, mapa, wykres, tabela, źródło, ilustracja, nagranie, model, przykład lub zestaw danych wraz z uzasadnionymi wnioskami.
Praca cyfrowa: dokument, grafika, arkusz, kod, prezentacja, mapa cyfrowa, nagranie lub uporządkowany materiał przygotowany z poszanowaniem prawa i bezpieczeństwa.
Samoocena i poprawa: wskazanie mocnych stron, nazwanie trudności, wykorzystanie informacji zwrotnej, skorygowanie błędów i zaplanowanie dalszej pracy.
2 – ROZUMIENIE
opisuje • wyjaśnia • podsumowuje
3 – ZASTOSOWANIE
stosuje • wykonuje • wykorzystuje
4 – ANALIZOWANIE
porównuje • porządkuje • wnioskuje
5 – OCENIANIE
ocenia • uzasadnia • weryfikuje
6 – TWORZENIE
projektuje • tworzy • modyfikuje
Z pomocą nauczyciela rozpoznaje najważniejsze elementy dotyczące: czytanie mapy i charakteryzowanie położenia oraz rzeźby Europy. Wykonuje najprostsze zadanie według wzoru, korzysta ze wskazanej pomocy i poprawia część błędów po ich omówieniu.
Samodzielnie wykonuje typowe zadania dotyczące: czytanie mapy i charakteryzowanie położenia oraz rzeźby Europy. Stosuje podstawowe pojęcia, zasady lub procedury i przedstawia rezultat w czytelnej, zasadniczo poprawnej formie.
Łączy informacje i dobiera sposób działania w zakresie: czytanie mapy i charakteryzowanie położenia oraz rzeźby Europy. Porównuje przykłady lub rozwiązania, wyjaśnia zależności i formułuje poprawne wnioski także w częściowo nowej sytuacji.
Analizuje bardziej złożone przypadki w zakresie: czytanie mapy i charakteryzowanie położenia oraz rzeźby Europy. Uzasadnia wybór metody lub interpretacji, sprawdza wiarygodność i poprawność oraz świadomie doskonali własną pracę.
Samodzielnie, elastycznie i twórczo wykorzystuje umiejętności w zakresie: czytanie mapy i charakteryzowanie położenia oraz rzeźby Europy. Projektuje własne rozwiązanie, wytwór lub pogłębioną interpretację i przekonująco uzasadnia podjęte decyzje.
GEOGRAFIA
3. GEOGRAFIA EUROPY – ciąg dalszy
Jak środowisko, ludność, gospodarka i kultura tworzą zróżnicowaną przestrzeń Europy?
GEO.5 • EFEKT UCZENIA SIĘ
Uczeń wyjaśnia zróżnicowanie klimatu, występowanie zjawisk tektonicznych, rozmieszczenie ludności, migracje i starzenie się społeczeństw Europy.
ODNIESIENIE DO PODSTAWY: PP 2017/2024: geografia, klasa VI, dział VII - środowisko i ludność Europy
POWIĄZANIA MIĘDZYPRZEDMIOTOWE (informacyjne): biologia, edukacja zdrowotna, historia
KRYTERIA SUKCESU - po czym można rozpoznać opanowanie umiejętności?
• wskazać czynniki różnicujące klimat Europy i odczytać dane klimatyczne
• wyjaśnić na przykładzie Islandii związek granic płyt z wulkanizmem i trzęsieniami ziemi
• odczytać mapę rozmieszczenia ludności lub wykres struktury wieku
• wyjaśnić przyczyny i skutki starzenia się społeczeństw
• przedstawić wybrane społeczne, gospodarcze i kulturowe konsekwencje migracji
MOŻLIWE DOWODY OSIĄGNIĘCIA UMIEJĘTNOŚCI
Uczeń może pokazać tę umiejętność w różnych formach; katalog jest otwarty i nie oznacza obowiązku wykonania wszystkich przykładów.
Prace pisemne: karta pracy, odpowiedź otwarta, notatka, zapis rozwiązania, sprawdzian umiejętności albo poprawiona wersja pracy.
Analiza materiału: tekst, mapa, wykres, tabela, źródło, ilustracja, nagranie, model, przykład lub zestaw danych wraz z uzasadnionymi wnioskami.
Wypowiedzi ustne: odpowiedź, rozmowa kierowana, prezentacja, objaśnienie toku rozumowania, udział w dyskusji lub omówienie własnej pracy.
Praca cyfrowa: dokument, grafika, arkusz, kod, prezentacja, mapa cyfrowa, nagranie lub uporządkowany materiał przygotowany z poszanowaniem prawa i bezpieczeństwa.
Projekt lub wytwór: plan, model, plakat, prezentacja, portfolio, praca twórcza, rozwiązanie problemu albo produkt wykonany indywidualnie lub zespołowo.
2 – ROZUMIENIE
opisuje • wyjaśnia • podsumowuje
3 – ZASTOSOWANIE
stosuje • wykonuje • wykorzystuje
4 – ANALIZOWANIE
porównuje • porządkuje • wnioskuje
5 – OCENIANIE
ocenia • uzasadnia • weryfikuje
6 – TWORZENIE
projektuje • tworzy • modyfikuje
Z pomocą nauczyciela rozpoznaje najważniejsze elementy dotyczące: wyjaśnianie zależności przyrodniczych i procesów demograficznych w Europie. Wykonuje najprostsze zadanie według wzoru, korzysta ze wskazanej pomocy i poprawia część błędów po ich omówieniu.
Samodzielnie wykonuje typowe zadania dotyczące: wyjaśnianie zależności przyrodniczych i procesów demograficznych w Europie. Stosuje podstawowe pojęcia, zasady lub procedury i przedstawia rezultat w czytelnej, zasadniczo poprawnej formie.
Łączy informacje i dobiera sposób działania w zakresie: wyjaśnianie zależności przyrodniczych i procesów demograficznych w Europie. Porównuje przykłady lub rozwiązania, wyjaśnia zależności i formułuje poprawne wnioski także w częściowo nowej sytuacji.
Analizuje bardziej złożone przypadki w zakresie: wyjaśnianie zależności przyrodniczych i procesów demograficznych w Europie. Uzasadnia wybór metody lub interpretacji, sprawdza wiarygodność i poprawność oraz świadomie doskonali własną pracę.
Samodzielnie, elastycznie i twórczo wykorzystuje umiejętności w zakresie: wyjaśnianie zależności przyrodniczych i procesów demograficznych w Europie. Projektuje własne rozwiązanie, wytwór lub pogłębioną interpretację i przekonująco uzasadnia podjęte decyzje.
GEOGRAFIA
3. GEOGRAFIA EUROPY – ciąg dalszy
Jak środowisko, ludność, gospodarka i kultura tworzą zróżnicowaną przestrzeń Europy?
GEO.6 • EFEKT UCZENIA SIĘ
Uczeń analizuje na przykładach zróżnicowanie miast, źródeł energii, przemysłu, usług i turystyki w Europie oraz ich związki ze środowiskiem.
ODNIESIENIE DO PODSTAWY: PP 2017/2024: geografia, klasa VI, dział VII — gospodarka i miasta Europy
POWIĄZANIA MIĘDZYPRZEDMIOTOWE (informacyjne): matematyka, historia, edukacja zdrowotna
KRYTERIA SUKCESU - po czym można rozpoznać opanowanie umiejętności?
• porównać wybrane cechy Londynu i Paryża
• wyjaśnić związek warunków przyrodniczych z wykorzystaniem źródeł energii
• ocenić podstawowe korzyści i skutki środowiskowe różnych źródeł energii
• przedstawić znaczenie nowoczesnego przemysłu i usług na przykładzie Francji
• wyjaśnić związki turystyki Europy Południowej z klimatem i dziedzictwem kulturowym
MOŻLIWE DOWODY OSIĄGNIĘCIA UMIEJĘTNOŚCI
Uczeń może pokazać tę umiejętność w różnych formach; katalog jest otwarty i nie oznacza obowiązku wykonania wszystkich przykładów.
Prace pisemne: karta pracy, odpowiedź otwarta, notatka, zapis rozwiązania, sprawdzian umiejętności albo poprawiona wersja pracy.
Analiza materiału: tekst, mapa, wykres, tabela, źródło, ilustracja, nagranie, model, przykład lub zestaw danych wraz z uzasadnionymi wnioskami.
Projekt lub wytwór: plan, model, plakat, prezentacja, portfolio, praca twórcza, rozwiązanie problemu albo produkt wykonany indywidualnie lub zespołowo.
Praca cyfrowa: dokument, grafika, arkusz, kod, prezentacja, mapa cyfrowa, nagranie lub uporządkowany materiał przygotowany z poszanowaniem prawa i bezpieczeństwa.
Wypowiedzi ustne: odpowiedź, rozmowa kierowana, prezentacja, objaśnienie toku rozumowania, udział w dyskusji lub omówienie własnej pracy.
2 – ROZUMIENIE
opisuje • wyjaśnia • podsumowuje
3 – ZASTOSOWANIE
stosuje • wykonuje • wykorzystuje
4 – ANALIZOWANIE
porównuje • porządkuje • wnioskuje
5 – OCENIANIE
ocenia • uzasadnia • weryfikuje
6 – TWORZENIE
projektuje • tworzy • modyfikuje
Z pomocą nauczyciela rozpoznaje najważniejsze elementy dotyczące: analiza relacji między środowiskiem, miastami, energią, gospodarką i turystyką. Wykonuje najprostsze zadanie według wzoru, korzysta ze wskazanej pomocy i poprawia część błędów po ich omówieniu.
Samodzielnie wykonuje typowe zadania dotyczące: analiza relacji między środowiskiem, miastami, energią, gospodarką i turystyką. Stosuje podstawowe pojęcia, zasady lub procedury i przedstawia rezultat w czytelnej, zasadniczo poprawnej formie.
Łączy informacje i dobiera sposób działania w zakresie: analiza relacji między środowiskiem, miastami, energią, gospodarką i turystyką. Porównuje przykłady lub rozwiązania, wyjaśnia zależności i formułuje poprawne wnioski także w częściowo nowej sytuacji.
Analizuje bardziej złożone przypadki w zakresie: analiza relacji między środowiskiem, miastami, energią, gospodarką i turystyką. Uzasadnia wybór metody lub interpretacji, sprawdza wiarygodność i poprawność oraz świadomie doskonali własną pracę.
Samodzielnie, elastycznie i twórczo wykorzystuje umiejętności w zakresie: analiza relacji między środowiskiem, miastami, energią, gospodarką i turystyką. Projektuje własne rozwiązanie, wytwór lub pogłębioną interpretację i przekonująco uzasadnia podjęte decyzje.
GEOGRAFIA
4. SĄSIEDZI POLSKI
Jak przyroda, gospodarka, kultura i współczesne problemy różnicują państwa sąsiadujące z Polską?
GEO.7 • EFEKT UCZENIA SIĘ
Uczeń charakteryzuje wybrane przemiany i walory Niemiec, Czech, Słowacji, Litwy i Białorusi oraz porównuje je na podstawie map i źródeł.
ODNIESIENIE DO PODSTAWY: PP 2017/2024: geografia, klasa VI, dział VIII - sąsiedzi Polski
POWIĄZANIA MIĘDZYPRZEDMIOTOWE (informacyjne): historia, język obcy nowożytny
KRYTERIA SUKCESU - po czym można rozpoznać opanowanie umiejętności?
• wskazać państwa i ich stolice na mapie
• wyjaśnić przemiany przemysłu w Nadrenii Północnej-Westfalii
• przedstawić wybrane walory przyrodnicze i kulturowe Litwy i Białorusi
• rozpoznać atrakcje turystyczne Czech i Słowacji
• porównać kraje według ustalonych kryteriów i poprzeć wnioski danymi
MOŻLIWE DOWODY OSIĄGNIĘCIA UMIEJĘTNOŚCI
Uczeń może pokazać tę umiejętność w różnych formach; katalog jest otwarty i nie oznacza obowiązku wykonania wszystkich przykładów.
Prace pisemne: karta pracy, odpowiedź otwarta, notatka, zapis rozwiązania, sprawdzian umiejętności albo poprawiona wersja pracy.
Wypowiedzi ustne: odpowiedź, rozmowa kierowana, prezentacja, objaśnienie toku rozumowania, udział w dyskusji lub omówienie własnej pracy.
Analiza materiału: tekst, mapa, wykres, tabela, źródło, ilustracja, nagranie, model, przykład lub zestaw danych wraz z uzasadnionymi wnioskami.
Praca cyfrowa: dokument, grafika, arkusz, kod, prezentacja, mapa cyfrowa, nagranie lub uporządkowany materiał przygotowany z poszanowaniem prawa i bezpieczeństwa.
Projekt lub wytwór: plan, model, plakat, prezentacja, portfolio, praca twórcza, rozwiązanie problemu albo produkt wykonany indywidualnie lub zespołowo.
2 – ROZUMIENIE
opisuje • wyjaśnia • podsumowuje
3 – ZASTOSOWANIE
stosuje • wykonuje • wykorzystuje
4 – ANALIZOWANIE
porównuje • porządkuje • wnioskuje
5 – OCENIANIE
ocenia • uzasadnia • weryfikuje
6 – TWORZENIE
projektuje • tworzy • modyfikuje
Z pomocą nauczyciela rozpoznaje najważniejsze elementy dotyczące: charakteryzowanie i porównywanie zachodnich, północnych i południowych sąsiadów Polski. Wykonuje najprostsze zadanie według wzoru, korzysta ze wskazanej pomocy i poprawia część błędów po ich omówieniu.
Samodzielnie wykonuje typowe zadania dotyczące: charakteryzowanie i porównywanie zachodnich, północnych i południowych sąsiadów Polski. Stosuje podstawowe pojęcia, zasady lub procedury i przedstawia rezultat w czytelnej, zasadniczo poprawnej formie.
Łączy informacje i dobiera sposób działania w zakresie: charakteryzowanie i porównywanie zachodnich, północnych i południowych sąsiadów Polski. Porównuje przykłady lub rozwiązania, wyjaśnia zależności i formułuje poprawne wnioski także w częściowo nowej sytuacji.
Analizuje bardziej złożone przypadki w zakresie: charakteryzowanie i porównywanie zachodnich, północnych i południowych sąsiadów Polski. Uzasadnia wybór metody lub interpretacji, sprawdza wiarygodność i poprawność oraz świadomie doskonali własną pracę.
Samodzielnie, elastycznie i twórczo wykorzystuje umiejętności w zakresie: charakteryzowanie i porównywanie zachodnich, północnych i południowych sąsiadów Polski. Projektuje własne rozwiązanie, wytwór lub pogłębioną interpretację i przekonująco uzasadnia podjęte decyzje.
GEOGRAFIA
4. SĄSIEDZI POLSKI – ciąg dalszy
Jak przyroda, gospodarka, kultura i współczesne problemy różnicują państwa sąsiadujące z Polską?
GEO.8 • EFEKT UCZENIA SIĘ
Uczeń przedstawia zróżnicowanie środowiska Rosji, rozumie wybrane problemy Ukrainy oraz uzasadnia potrzebę dobrych i odpowiedzialnych relacji Polski z sąsiadami.
ODNIESIENIE DO PODSTAWY: PP 2017/2024: geografia, klasa VI, dział VIII — Ukraina, Rosja i relacje sąsiedzkie
POWIĄZANIA MIĘDZYPRZEDMIOTOWE (informacyjne): historia, etyka, edukacja medialna
KRYTERIA SUKCESU - po czym można rozpoznać opanowanie umiejętności?
• wskazać na mapie Ukrainę, Rosję i obszary istotne dla omawianego zagadnienia
• opisać zróżnicowanie przyrodnicze Rosji w związku z jej rozciągłością
• rozpoznać, że problemy polityczne, społeczne i gospodarcze wymagają aktualnych i wiarygodnych źródeł
• odróżnić informację geograficzną od oceny, propagandy lub stereotypu
• uzasadnić znaczenie współpracy, bezpieczeństwa i wzajemnego szacunku w relacjach sąsiedzkich
MOŻLIWE DOWODY OSIĄGNIĘCIA UMIEJĘTNOŚCI
Uczeń może pokazać tę umiejętność w różnych formach; katalog jest otwarty i nie oznacza obowiązku wykonania wszystkich przykładów.
Prace pisemne: karta pracy, odpowiedź otwarta, notatka, zapis rozwiązania, sprawdzian umiejętności albo poprawiona wersja pracy.
Wypowiedzi ustne: odpowiedź, rozmowa kierowana, prezentacja, objaśnienie toku rozumowania, udział w dyskusji lub omówienie własnej pracy.
Analiza materiału: tekst, mapa, wykres, tabela, źródło, ilustracja, nagranie, model, przykład lub zestaw danych wraz z uzasadnionymi wnioskami.
Praca cyfrowa: dokument, grafika, arkusz, kod, prezentacja, mapa cyfrowa, nagranie lub uporządkowany materiał przygotowany z poszanowaniem prawa i bezpieczeństwa.
Działanie komunikacyjne: dialog, reakcja językowa, współpraca w parze lub grupie, mediacja informacji, negocjowanie rozwiązania i respektowanie ustalonych zasad.
2 – ROZUMIENIE
opisuje • wyjaśnia • podsumowuje
3 – ZASTOSOWANIE
stosuje • wykonuje • wykorzystuje
4 – ANALIZOWANIE
porównuje • porządkuje • wnioskuje
5 – OCENIANIE
ocenia • uzasadnia • weryfikuje
6 – TWORZENIE
projektuje • tworzy • modyfikuje
Z pomocą nauczyciela rozpoznaje najważniejsze elementy dotyczące: krytyczne i odpowiedzialne rozumienie wschodnich sąsiadów oraz relacji międzypaństwowych. Wykonuje najprostsze zadanie według wzoru, korzysta ze wskazanej pomocy i poprawia część błędów po ich omówieniu.
Samodzielnie wykonuje typowe zadania dotyczące: krytyczne i odpowiedzialne rozumienie wschodnich sąsiadów oraz relacji międzypaństwowych. Stosuje podstawowe pojęcia, zasady lub procedury i przedstawia rezultat w czytelnej, zasadniczo poprawnej formie.
Łączy informacje i dobiera sposób działania w zakresie: krytyczne i odpowiedzialne rozumienie wschodnich sąsiadów oraz relacji międzypaństwowych. Porównuje przykłady lub rozwiązania, wyjaśnia zależności i formułuje poprawne wnioski także w częściowo nowej sytuacji.
Analizuje bardziej złożone przypadki w zakresie: krytyczne i odpowiedzialne rozumienie wschodnich sąsiadów oraz relacji międzypaństwowych. Uzasadnia wybór metody lub interpretacji, sprawdza wiarygodność i poprawność oraz świadomie doskonali własną pracę.
Samodzielnie, elastycznie i twórczo wykorzystuje umiejętności w zakresie: krytyczne i odpowiedzialne rozumienie wschodnich sąsiadów oraz relacji międzypaństwowych. Projektuje własne rozwiązanie, wytwór lub pogłębioną interpretację i przekonująco uzasadnia podjęte decyzje.